Φόρτωση...

Παράδοση

Νάξος και Παράδοση

Η Νάξος είναι ένα νησί με μεγάλο ενδιαφέρον. Έχει θαυμάσιες ομορφιές. Εκπληκτική εναλλαγή τοπίου με συνδυασμό ορεινού και πεδινού τοπίου σε αρμονική συνύπαρξη. Έχει απέραντες αμμουδιές, λιβάδια με πλούσια γεωργική παραγωγή. Ανεπτυγμένη κτηνοτροφία (αγελαδολοτροφία και αιγοπροβατοτροφία). Τα προϊόντα της Νάξου έχουν μια ιδιαίτερη ποιοτική και νόστιμη γεύση (πατάτες, πορτοκάλια, λεμόνια, τυριά, κρέας κλπ.).



Η Νάξος έχει μια πλούσια ιστορική αλλά και λαογραφική παράδοση. Είναι ενδιαφέρουσα από πολλές πλευρές, έχει ζωή και κίνηση όλες τις εποχές του έτους.

Η ιστορία της είναι αποτυπωμένη στα πλούσια ιστορικά μνημεία όλων των χρονικών περιόδων: από την προϊστορία μέχρι τις ημέρες μας: κυκλαδικός πολιτισμός, αρχαϊκοί ναοί και αγάλματα (π.χ. κούροι), αρχαιολογικοί χώροι όλων των περιόδων, αρχαία και μεσαιωνικά κάστρα, πλήθος από βυζαντινές εκκλησίες με αγιογραφίες που τη χαρακτηρίζουν ένα δεύτερο Μυστρά στο Αιγαίο, μεσαιωνικοί πύργοι, αγάλματα από ανθρώπους της που συμμετείχαν, πρόσφεραν σημαντικές υπηρεσίες ή θυσιάστηκαν στους μεγάλους αγώνες του έθνους (π.χ. στην Επανάσταση του 1821, στον μακεδονικό αγώνα, στην εθνική αντίσταση κλπ.).

 
Αλλά και στον λαϊκό πολιτισμό η Νάξος παρουσιάζει αξιόλογα δείγματα και μάλιστα από πολλών ειδών δραστηριότητες και από όλες τις εποχές του έτους. Πλήθος από λαϊκά έθιμα, παραδόσεις, παραμύθια, αφηγήσεις, περιστατικά από διάφορες εργασίες όλου του έτους, από διάφορες εκδηλώσεις της ανθρώπινης ζωής, ανέκδοτα, παροιμίες, δημοτικά τραγούδια, ειδικά στιχουργήματα (τα λεγόμενα «κοτσάκια»), πλούσια αποκριάτικη παράδοση (κουδουνάτοι, κορδελάτοι, παρελάσεις [«τα μπαϊράκια]» λαϊκά δρώμενα (δηλ. ευτράπελα σκετς, καυστικοί διάλογοι) κλπ. Μια ιδιαίτερη ικανότητα των Ναξίων είναι να εκφράζουν πολλές φορές τις χαρές και τις λύπες τους, τις σκέψεις και τις δραστηριότητές τους με στίχους. Η λαϊκή ποίηση έχει ευρεία διάδοση στη Νάξο.


Η λαϊκή δραστηριότητα συμπληρώνεται από την κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα. Σε όλα σχεδόν τα χωριά υπάρχουν πολιτιστικοί σύλλογοι που προσπαθούν να κάνουν τη ζωή στα χωριά ανετότερη και να συγκρατήσουν (όσον εξαρτάται και από αυτούς) τον πληθυσμό στα χωριά είτε συμβάλλοντας να γίνουν κάποια έργα στα χωριά αλλά κυρίως με το να διατηρήσουν τη πλούσια μουσική και χορευτική παράδοση.

Η μουσική και ο χορός στη Νάξο δεν είναι μια τουριστικής μορφής επιβίωση, αλλά είναι ένας ζωντανός τρόπος ζωής που έρχεται από τα παλιά αλλά και που διατηρείται ζωντανός μέχρι τις ημέρες μας. Αυτή η συνέχεια του πολιτισμού αναδεικνύει ένα πλήθος καλλιτέχνες μικρής και μεγάλης ηλικίας που διασώζουν την παράδοση αλλά και που δίνουν ομορφιά σε διάφορες εκδηλώσεις της ζωής. Ο νησιώτικος συρτός, ο μπάλος με τα λαϊκά όργανα το βιολί, το λαούτο, αλλά και την τζαμπούνα συνθέτουν το ιδιαίτερο καλλιτεχνικό και ψυχαγωγικό «χρώμα» που ακούγεται σε γάμους, σε πανηγύρια, σε εκδηλώσεις συλλόγων και συγκινεί μικρούς και μεγάλους, χωρικούς και αστούς, ντόπιους και επισκέπτες του νησιού που διασώζει ακούσματα βυζαντινά και αρχαιοελληνικά.


Στα καφενεία των χωριών ο επισκέπτης του νησιού έχει την ευκαιρία να συνομιλήσει με απλούς ανθρώπους του λαού που (μιλώντας στο λαϊκό ιδίωμα του νησιού) και με τη θυμοσοφία τους, την καλοσύνη τους, τη φιλόξενη διάθεση κάνει τον επισκέπτη του νησιού να νιώθουν σαν στο «σπίτι τους»

Σημ.: Πολλές από τις δραστηριότητες του λαϊκού πολιτισμού περιέχονται στο σύγγραμμα του Ναξιώτη λαογράφου πανεπιστημιακού διδασκάλου Μανώλη Σέργη στο έργο του «Λαογραφικά και Εθνογραφικά από το Γλινάδο Ναξου» (Αθήνα 1994), σε συγγράμματα του καθηγητή της Λαογραφίας Δημήτριου Οικονομίδη κλπ.



Η Νάξος διαθέτει μια πλούσια θρησκευτική παράδοση. Πέραν από το γεγονός ότι αυτό αποδεικνύεται από τους αγίους που ανέδειξε (Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, Άγιος Νικόδημος ο Πλανάς), αυτό μαρτυρείται και από ένα πολύ μεγάλο πλήθος (περίπου 600) μεγάλων ή μικρών γραφικών εκκλησιών στην πόλη και στο υπόλοιπο νησί, πολλές από τις οποίες λειτουργούνται και (διαδοχικά) συγκεντρώνουν πιστούς όλο το έτος. Ιδιαίτερη γραφικότητα έχουν τα εκκλησάκια μέσα στη Χώρα της Νάξου, στη δαιδαλώδη περιοχή της παλιάς Χώρας, αλλά και στην εξοχή, μεσα σε καλλιεργούμενα χωράφια κλπ.

Με όλα που προαναφέραμε και για το λόγο επίσης ότι η Νάξος είναι ένας ζωντανός τόπος με εκκλησίες της, τα σχολεία της, τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών, ωδείο, γήπεδα, αθλητικές ομάδες, τράπεζες, υπηρεσίες, ζαχαροπλαστεία, καφετέριες, κέντρα διασκεδάσεων, καφενεία κλπ. είναι ένας τόπος που με τα ζωντανά ήθη και έθιμα και τον τρόπο ζωής των κατοίκων της, τις κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, είναι ενδιαφέρων τόπος όχι μόνο για επίσκεψη κάθε εποχή του έτους, αλλά και για μόνιμη κατοικία. Ο τρόπος ζωής των κατοίκων της δεν έχει αλλοιωθεί καθόλου από το σημαντικό αριθμό τουριστών που την επισκέπτονται τους θερινούς ιδίως μήνες, αλλά αντίθετα οι επισκέπτες προσαρμόζονται εύκολα στον τρόπο ζωής των κατοίκων και δεν είναι μια ιδιαιτερότητα οι ίδιοι, αλλά ένα κομμάτι της ζωής της πόλης και του νησιού οργανικά δεμένο με τον τρόπο ζωής των κατοίκων. Η παράδοση έχει τη δύναμη της δημιουργικής αφομοιωτικής επίδρασης προς κάθε καινούργιο.

Ιωάννης Λογαράς

Εγγραφείτε στα newsletters!

O Καιρός τώρα: