Φόρτωση...

Βίβλος-Τρίποδες

Τρίποδες το χωριό των ανεμόμυλων.

Μύλοι αξέχαστοι, χωριού μ αγαπημένοι
Κάποτε δίνατε στις Τρίποδες ζωή
Τώρα στο ύψωμα κι οι τρεις λησμονημένοι
Άκρα γιαλού σας χαϊδεύει μια πνοή………

Εμμ. Μιχ. Δημητροκάλλης

Όπως κοιτάζεις από τον αμαξιτό δρόμο με τους γραφικούς ανεμόμυλους τους σκαρφαλωμένους στο ύψωμα μοιάζουν με ζωγραφικό πίνακα. Το χωριό βρίσκεται στο νοτιοδυτικό μέρος του νησιού στο πέρασμα για τις μαγευτικές παραλίες του Καστρακίου –Αλυκού και Πυργακίου, χωρίς το ίδιο να στερείται την αξιοζήλευτη παραλία της Πλάκας. Φημίζεται ακόμα για την ιστορία του, τη φιλοξενία των κατοίκων του και τα αρχαιολογικά μνημεία του όπως ο Παλιόπυργος της Πλάκας, το εξωκλήσι του Αγ. Ματθαίου, η Παναγιά η Τριποδιώτισσα, η Σταυροπηγή, η Πλάκα.

Με τις Τρίποδες συνέβη όπως και με πολλά χωριά της Νάξου. Αρχικά φαίνεται ότι υπήρχε αρχαιότερος συνοικισμός των Τριπόδων στα παράλια της περιοχής Πλάκας, όπως αποδεικνύεται από τα ερείπια του αρχαίου Πύργου της Πλάκας και του αρχαίου ναού του Αγ. Ματθαίου. Αργότερα, λόγω του φόβου των πειρατών και των καταστροφικών επιδρομών, ο συνοικισμός μεταφέρθηκε στα ενδότερα, ενώ η σημερινή του θέση οριστικοποιήθηκε στα χρόνια της Φραγκοκρατίας για να εξελιχθεί σ’ ένα από τα μεγαλύτερα κεφαλοχώρια των Λειβαδιών, με το όνομα Βίβλος ή Τρίποδες.

Το όνομα του συνδέεται με το παραμύθι του Πύργου της Πλάκας ή Παλιόπυργος. Κάποτε, λένε, ο παλιός βασιλιάς της Νάξου έβαλε στοίχημα σε δύο νέους προκειμένου η μοναχοκόρη του να διαλέξει τον πιο ικανό για άντρα της. Ο ένας άθλος ήταν η κατασκευή του Πύργου, ο άλλος η μεταφορά του νερού από τις Κάμπονες στη Χώρα. Και οι δυο δουλειές έπρεπε να γίνουν σε μια μέρα. Τα παλικάρια συμφώνησαν να κάνει ο ένας το Πύργο και ο άλλος το υδραγωγείο. Λίγο πριν νυχτώσει έφτασαν και δύο ταυτόχρονα στο παλάτι αλλά τότε πιάστηκαν στα χέρια και αλληλοσκοτώθηκαν. Η βασιλοπούλα από τη λύπη της που χάθηκαν οι νέοι ορκίστηκε να κατοικήσει τον Πύργο και τον έκανε μαντείο. Τα βράδια με αστροφεγγιά καθόταν σε σκαμνί με τρία πόδια και κοίταζε τα άστρα. Μόλις ξημέρωνε, κατέβαινε και έλεγε στον καθένα ό,τι θα τύχαινε στη ζωή του. Μια μέρα γκρέμισε ο Πύργος και η κοπέλα έγινε άφαντη. Το τρίποδο σκαμνί το φέρανε στο χωριό άθικτο και από τότε λένε και το χωριό Τρίποδες. Πάνω σ’ αυτό το σκαμνί έγραψαν τις πρώτες κοινοτικές συνεδριάσεις σε μια βίβλο και έτσι ονομάστηκε Βίβλος.

Το 1836 η Νάξος διαιρέθηκε σε πέντε Δήμους και μεταξύ αυτών και ο Δήμος Βίβλου που περιλάμβανε τα χωριά Γλινάδο, Αγερσανί, Τρίποδες Σαγκρί, Ποταμιά και Μέλανες. Από το 1912 δημιουργείται η κοινότητα Τρίποδες–Βίβλος που σήμερα αριθμεί 807 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2001) οι οποίοι ασχολούνται με την γεωργοκτηνοτροφία και τον τουρισμό. Στην είσοδο του χωριού η Παναγιά η Τριποδιώτισσα σε καλωσορίζει. Η παράδοση θέλει την ίδια την Κυρά να υποδεικνύει το χώρο που ήθελε να χτιστεί ο ναός της, αφού, όταν οι κάτοικοι άρχισαν να χτίζουν στο Τριό την εκκλησιά, το πρωί γκρεμιζόταν και ένα καντήλι είδαν να έκαιγε στο μέρος που είναι σήμερα. Έσκαψαν και βρήκαν το εικόνισμα. Παλιά ήταν ένα από τα πιο εύρωστα ανδρικά μοναστήρια του νησιού. Οι επιγραφές μαρτυρούν την παλαιότητά της από τον 16ο αιώνα ενώ στην «υπόγα» γίνονταν το σχολειό μέχρι τη δεκαετία του ’ 50.

Είναι ναός δίκλιτος με περίφημο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Οι καμπάνες της ακόμα χρειάζονται τρία ανδρικά ζευγάρια χέρια για να ηχήσουν κάθε Κυριακή και ειδικά στη γιορτή της "τα νιάμερα της Παναγιάς" στις 23 Αυγούστου. Οι ντόπιοι κάτοικοι και Αθηναίοι ξενιτάρηδες πολύ την ευλαβεύονται και τιμούν το πανηγύρι της με λιτανεία σε όλο το χωριό. Το βράδυ ακολουθεί γλέντι στην πλατεία του χωριού μέχρι τα ξημερώματα.

Αν πάλι βρεθείς την ημέρα που γιορτάζει η Αγ. Παρασκευή 26 Ιουλίου κατηφόρισε στο ξωκλήσι της στην Πλάκα για να ανάψεις ένα κερί. Στο χωριό την έχουνε σε μεγάλη υπόληψη και τη μέρα της γιορτής της δεν κάνουν δουλειές για να τιμήσουν τη μνήμη της.

Μετά τη λειτουργιά, η παραμυθένια αμμουδιά και η απέραντη θάλασσα του Καρά σε περιμένει.

 Όποιος καθυστερήσει να κάνει διακοπές και έρθει το Σεπτέμβρη το πανηγύρι της Σταυροπηγής στις 14 του μήνα στο ομώνυμο ξωκλήσι λίγο πιο έξω από το χωριό στο δρόμο προς το Καστράκι, θα τον αποζημιώσει. Το γραφικό ξωκλήσι της Σταυροπηγής υψώνεται ολόασπρο κάτω από πλατάνια, πικροδάφνες και αλυγαριές. Παλαιότερα κάτω από το ξωκλήσι έβγαινε νερό, αγίασμα. Το καλοκαίρι ο κόσμος ευωδιάζει τριγύρω από τα αγριοβότανα και τις τριανταφυλλιές των γύρω ποτιστικών.

    «Όποια εποχή και να ’ναι στο χωριό όμορφα ’ναι» με τα κάτασπρα σπίτια του, τα μνημεία του, τη γνωστή φιλοξενία των κατοίκων, τα μαγαζι, τα ξενοδοχεία του, αλλά και με τα ήθη και τα παραδοσιακά έθιμά του.

Ειρήνη Παπαδοπούλου
Περισότερες πληροφορίες:  www.tripodesnaxou.gr

Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 01Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 02Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 03Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 04Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 05Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 06Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 07Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 08Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 09Χωριά-Βίβλος-Τρίποδες 10

Εγγραφείτε στα newsletters!

O Καιρός τώρα: