Φόρτωση...

Δαμαριώνας

Δαμαριώνας Ο Δαμαριώνας είναι ένα ημιορεινό παραδοσιακό χωριό στο κέντρο της Νάξου. Είναι χτισμένος στους πρόποδες του βουνού Ράχη στην άκρη του κατάφυτου από ελιές λεκανοπέδιου της Τραγαίας. Απέχει 16 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της Νάξου, τη Χώρα. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Εκτιμάται ότι άρχισε να κτίζεται από το 1400 μ.Χ. και μετά  Δεν είναι γνωστό από πού προήλθε η ονομασία Δαμαριώνας. Η άποψη ότι προήλθε από τη Δάμαρη, τη γυναίκα που, όπως λέγεται, πρώτη ασπάστηκε τον Χριστιανισμό, δε φαίνεται πειστική.

Οι πρώτοι κάτοικοι του Δαμαριώνα κατοικούσαν, όπως εκτιμάται, στην παράλια νοτιοδυτική περιοχή της Αγιασού. Ο φόβος, όμως, των πειρατών, που από τον 7ο μ.Χ. αιώνα λυμαίνονταν τα νησιά των Κυκλάδων, τους ανάγκασε να τραβηχτούν στο εσωτερικό του νησιού, αρχικά στη θέση Ροαλίδια, στην πλαγιά του Κάστρου τ’ Απαλίρου και αργότερα στη σημερινή θέση που είναι ο Δαμαριώνας.

Παλαιότερα ο Δαμαριώνας, μαζί με τα κοντινά χωριά Δαμαλά και Βουρβουριά, αποτελούσαν μια κοινότητα. Σήμερα και τα τρία αυτά χωριά υπάγονται στο Δήμο Δρυμαλίας και αποτελούν το Δημοτικό Διαμέρισμα Δαμαριώνα.

Η τελευταία απογραφή του 2001 έδειξε ότι ο μόνιμος πληθυσμός του Δαμαριώνα, συμπεριλαμβανομένων και των χωριών Δαμαλά και Βουρβουριάς και των οικισμών Αγιασός και Πυργάκι είναι 521 κάτοικοι (πραγματικός πληθυσμός 557 κάτοικοι). Οι οικισμοί Αγιασός και Πυργάκι είναι υπήνεμοι, παραλιακοί, με μεγάλες ωραίες αμμουδιές και βρίσκονται νοτιοδυτικά του Δαμαριώνα σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων.

Ο Δαμαριώνας είναι χωριό αγροτικό-κτηνοτροφικό. Πολλοί κάτοικοί του είναι γεωργοί και συγχρόνως κτηνοτρόφοι. Έχουν τις στάνες-μάντρες τους στην εξοχή, στους κάμπους όπως λένε, όπου διατηρούν μικρά ή μεγάλα κοπάδια αιγοπρόβατα. Τελευταία μερικοί έχουν και γελάδες. Όλοι οι κάτοικοι σχεδόν έχουν στην ιδιοκτησία τους ελαιοχώραφα, λιοΰρια, όπως τα λένε, και τους χειμερινούς μήνες ασχολούνται παράλληλα με τη συλλογή των ελιών. Οι Δαμαριωνίτες είναι φιλήσυχοι άνθρωποι και ιδιαίτερα φιλόξενοι, αναπαράγουν το δικό τους πολιτισμό και τηρούν τις παραδοσιακές αξίες.

Ιδιαίτερη αδυναμία δείχνουν οι Δαμαριωνίτες στους ξένους επισκέπτες του χωριού τους στα πανηγύρια, στις γιορτές και σε άλλες περιστάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Δαμαριώνας έχει χαρακτηριστεί το "φιλόξενο χωριό της Νάξου". Ο Γιάννης Ψυχάρης που επισκέφτηκε κάποτε το Δαμαριώνα γράφει για το χωριό: "…Στο Δαμαριώνα, στην Αξιά, που κάθομαι τώρα και γράφω, ήρθα προψές τ’ απόγεμα στη μια. Πήγα στου βουλευτή, δε με γνώριζε διόλου. Του είπα τι γυρεύω, την ίδια στιγμή γέμισε το σπίτι παιδιά, παραμύθια και φαγιά…".
Το πανηγύρι του χωριού είναι στις 6 Αυγούστου που γιορτάζει η εκκλησία του χωριού, η Μεταμόρφωση του Σωτήρος και γίνεται πανηγύρι την παραμονή το βράδυ και την ημέρα της γιορτής το βράδυ.

Αξιοθέατα του Δαμαριώνα είναι: Η προτομή του μεγάλου Δαμαριωνίτη φιλικού της Επανάστασης του 1821 Ιωάννη Παπαρρηγόπουλου, το μνημείο των πεσόντων Δαμαριωνιτών στους εθνικούς μας αγώνες, η προτομή του γιατρού Γεωργίου Βερώνη στην είσοδο του χωριού, τα περίφημα επτά στε(γ)αστά του χωριού, οι πλακόστρωτοι στενοί δρόμοι του, η Πλατεία του Πάτελου, η Πλατεία Ποτηρού με τον τεράστιο γέρικο πλάτανο, τα αρχοντικά Προμπονά, Βασιλικούλας και Μπακάλαινας και τα γραφικά καφενείά, όπου μπορεί να απολαύσει κάποιος τον θαυμάσιο καφέ και τους όμορφους μεζέδες τους. Στο Δαμαριώνα λειτουργεί Δημοτικό Σχολείο, και  Πνευματικό-Πολιτιστικό Κέντρο. Υπάρχει, επίσης, και ιδιωτική λαογραφική συλλογή, η οποία είναι επισκέψιμη.
Στο Δαμαριώνα υπάγονται πολλά γραφικά παλαιοχριστιανικά ξωκκλήσια στην περιοχή του Μπαούζη και η περίφημη παλαιοχριστιανική εκκλησία, η Καλορίτσα, χτισμένη σε σπηλιά στη δυτική πλευρά  του βουνού Άη Λιας.

Ιωάννης Βερώνης

   



Εγγραφείτε στα newsletters!

O Καιρός τώρα: