Φόρτωση...

Κεραμωτή

Η Κεραμωτή είναι ορεινό παραδοσιακό χωριό, χαμένο μέσα σε πλούσια βλάστηση, στο βάθος της λαγκαδιάς που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά Κόρωνος, Ατραλίκη και Βουνό. Αποτελείται από περίπου 80 σπίτια, εκ των οποίων τα περισσότερα μένουν ακατοίκητα το χειμώνα. Κατά την απογραφή του 2001, το χωριό είχε 76 κατοίκους.

Βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του νησιού και συνδέεται μέσω της μεγαλύτερης οδικής διασταύρωσης στην ορεινή Νάξο, (διασταύρωση Σταυρού Κεραμωτής) με τρεις επαρχιακούς δρόμους με τα χωριά Απείρανθο, Κόρωνο, Κυνίδαρο και Μονή. Στο σημείο αυτό υπάρχει μικρή εκκλησία από πολλά χρόνια πριν τη διάνοιξη των σημερινών δρόμων, αφιερωμένη στην Ύψωση του Σταυρού, όπου και το όνομα της διασταύρωσης. Η θέση της εκκλησίας είναι μοναδική, καθώς μπορεί κανείς να διακρίνει τμήμα της ανατολικής, αλλά και της δυτικής ακτής της Νάξου.

Διοικητικά ανήκει, από το 1999, στο δήμο Δρυμαλίας της Νάξου και αποτελεί ένα από τα έντεκα Τοπικά Διαμερίσματα του Δήμου. Απέχει περίπου 25 χλμ. από τη Χώρα και μαζί με την Απείρανθο, Κόρωνο και Κωμιακή αποτελούν τα σμυριδοχώρια (εξόρυξης σμύριδας) της Νάξου.

Το όνομά της πιθανόν να οφείλεται στη μορφή του οικισμού που μοιάζει ως κέραμος να επιστέφει χαμηλού λόφου.

Βόρεια και Νότια της Κεραμωτής δημιουργούνται οι δύο σημαντικοί ποταμοί της Νάξου, ο ένας από το όρος Κόρωνος και ο άλλος από το όρος
Φανάρι. Οι δύο αυτοί ποταμοί συνδέονται στο δυτικό άκρο του χωριού, στη θέση "διποτάματα", οπότε και συνεχίζει ενιαία το δυτικό ρου, δημιουργώντας το μοναδικό καταρράκτη στη Νάξο ύψους 6 μέτρων, όπου συνεχίζοντας φθάνει στο χωριό Εγγαρές αρδεύοντας τη περιοχή πριν καταλήξει στη θάλασσα. Τα τρεχούμενα νερά, που διατηρούν τη ροή τους ακόμη και το καλοκαίρι, έχουν δώσει στο χωριό μια καταπράσινη μαγευτική εικόνα, που πολύ απέχει από το σύνηθες κυκλαδικό τοπίο. Η ζωή του χωριού στο παρελθόν, ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την αφθονία του νερού, όπως μαρτυρούν οι δύο ερειπωμένοι νερόμυλοι, το παραδοσιακό πλυσταριό και το γεφύρι.

Οι Κεραμιώτες και οι Κεραμιώτισσες, όπως ονομάζονται οι κάτοικοι του χωριού, χαρακτηρίζονται από την αγνότητα και φιλοξενία των ανθρώπων των παραδοσιακών ορεινών χωριών της Νάξου. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το δίστιχο γνωστού παραδοσιακού τραγουδιού
«Κεραμωτή και Δανακό
Δεν έχουν άνθρωπο κακό…»

Κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία, ενώ το χωριό φημίζεται για το κρασί και το μέλι.
Η Κεραμωτή είναι έτσι δομημένη, που δεν επιτρέπει την είσοδο αυτοκινήτων στα στενά σοκάκια της, διατηρώντας έτσι ακέραιο τον παραδοσιακό της χαρακτήρα. Στο κέντρο του χωριού διακρίνεται η πλατεία ή «πλάτσα», όπως αποκαλείται από τους ντόπιους. Ένα άνοιγμα περιστοιχισμένο από πεζούλια, τα οποία γεμίζουν τους καλοκαιρινούς μήνες, από νέους, γέρους και παιδιά. Η «πλάτσα» αποτελούσε στο παρελθόν το σημείο συνάντησης των χωριανών. Λίγο πιο κάτω από την «πλάτσα», βρίσκεται ο μοναδικός «καφενές» που έχει απομείνει στο χωριό και αποτελεί πλέον το νέο σημείο συνάντησης.

Η Κεραμωτή διαθέτει μονοθέσιο δημοτικό σχολείο, που σήμερα παραμένει κλειστό λόγω έλλειψης παιδιών. Το σχολείο ζωντανεύει μια φορά το χρόνο, καθώς τα τελευταία χρόνια οι χώροι του φιλοξενούν τις εκδηλώσεις για το πανηγύρι της Σταυροπροσκύνησης, με παραδοσιακή μουσική, χορό, ντόπια εδέσματα και άφθονο ντόπιο κρασί.

Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο όπου και στον περίβολο του ναού υφίσταται και εμπλουτίζεται λαογραφικό μουσείο.

Η ηλεκτροδότηση του χωριού έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ενώ η οδική σύνδεση του χωριού με τον οδικό άξονα Χώρας - Απειράνθου - Απόλλωνα, στη δεκαετία του 1970 με επιχορήγηση της Νομαρχίας Κυκλάδων. Στην ίδια αυτή δεκαετία έγινε και η υδροδότηση όλων των οικιών.

Οι επισκέπτες του χωριού, αξίζει να περιηγηθούν στα γραφικά σοκάκια του, να ξαποστάσουν στη σκιά των πλατανιών στην παλιά γέφυρα του νότιου ποταμού, να δροσιστούν στις πηγές του, να επισκεφτούν το νερόμυλο και το παλαιό "λιοτρίβι" στη πλατεία ("πλάτσα") του και να καταλήξουν πίνοντας μια ρακή στον «καφενέ» με τους φιλόξενους κατοίκους του.

Μπορεί η Κεραμωτή να μη διαθέτει τις ανέσεις και τις υποδομές των παραθεριστικών κέντρων του νησιού, ωστόσο αποτελεί ένα από τα λίγα δείγματα παραδοσιακών οικισμών της Νάξου, που έχει μείνει ανέγγιχτο από το χρόνο. Η γραφικότητα και το τοπίο του χωριού γεμίζει τον επισκέπτη με ηρεμία, αλλά και θαυμασμό για την ομορφιά της απλότητας. Μια ομορφιά που φθίνει, μια ομορφιά που αποτελεί είδος προς εξαφάνιση, όσο εγκαταλείπεται η παράδοση, όσο ερημώνουν αυτά τα όμορφα χωριά…

Αποστόλης Φυρογένης



Πηγές:

 

1.       www.drymalianaxos.gr (Ελεάνα Φυρογένη)

 

2.       el.wikipedia.org

 

3.       www.greecephotos.gr

Εγγραφείτε στα newsletters!

O Καιρός τώρα: