Φόρτωση...

Ποταμιά

Από τα ομορφότερα και τα πιο παραδοσιακά χωριά της Νάξου είναι η Ποταμιά. Απέχει μόλις οκτώ χιλιόμετρα από το λιμάνι της χώρας και είναι φωλιασμένη σε μια καταπράσινη κοιλάδα με αιωνόβια πλατάνια, πολλά περιβόλια και ποικίλες άλλες ομορφιές που αφήνουν έκθαμβο τον επισκέπτη. Το όνομά της το πήρε από τα ποτάμια που τη διασχίζουν και δε σταματούν να τρέχουν χειμώνα καλοκαίρι.

Αποτελείται από τέσσερις οικισμούς: την Απάνω Ποταμιά, τη Μεσαία Ποταμιά, την Κάτω Ποταμιά και το Λιεράδο. Έχει μόνιμο πληθυσμό 362 κατοίκους (απογραφή 2001), που το καλοκαίρι αυξάνεται κατά πολύ. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Κύρια προϊόντα της είναι το  λάδι, τα εσπεριδοειδή, τα κηπευτικά και τα τυροκομικά.

Κατά  την παράδοση πρώτοι που κατέκλυσαν τα μαγικά ακρογιάλια της Νάξου ήταν οι προϊστορικοί λαοί Θράκες. Ύστερα από αυτούς οι Κάρες και στη συνέχεια οι Ίωνες. Επειδή όμως αυτοί δέχονταν συχνές επιθέσεις από τους πειρατές, άρχισαν να εισχωρούν στο εσωτερικό του νησιού, εκλέγοντας δεσπόζοντα σημεία για να αμύνονται εκ του ασφαλούς. Έτσι έφθασαν και στην Ποταμιά, όπου αφού διαπίστωσαν τον πλούτο της κοιλάδας τον οποίο απέφερε η αναβλύζουσα πηγή Άνω Ποταμιάς χειμώνα καλοκαίρι, άρχισαν τη συστηματική καλλιέργειά της φυτεύοντας καρποφόρα δέντρα παντός είδους και άνθη, μετατρέποντάς την έτσι μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα σε επίγειο παράδεισο και στο σημαντικότερο θέρετρο της Νάξου. Στη συνέχεια, σε σημεία που δε μπορούσε να φτάσει το νερό της πηγής φυτεύτηκαν οι ελαιώνες και κατασκευάστηκαν  αρκετά ελαιοτριβεία.

Κατά τα πρώτα έτη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίες, όπως μαρτυρούν τα παλαιά ερείπια, ο πρώτος συνοικισμός στην κοιλάδα της Ποταμιάς ήταν τα Ζήρια. Στη συνέχεια κτίστηκε και άλλος συνοικισμός, αυτός του «Ψαρρού», ο οποίος βρισκόταν στη Μεσαία Ποταμιά, μπροστά από το σημερινό Δημοτικό Σχολείο. Τα ερείπια που υπάρχουν εκεί αλλά και πλήθος παραδόσεων μαρτυρούν την ύπαρξή του. Ταυτόχρονα, σε μικρή απόσταση από αυτόν δημιουργήθηκε νεκροταφείο στη θέση «Σκλάβες» ή «Μνηματάκια», όπου έθαπταν οι κάτοικοι τους νεκρούς τους. Αργότερα κτίστηκε και ο τρίτος συνοικισμός, ο Λιεράδος, στις όχθες του ποταμού και στα 200 μέτρα από το σημερινό Δημοτικό Σχολείο. Αργότερα  ανεγέρθησαν τα υπάρχοντα σήμερα τρία χωριά, τα οποία αποτελούν την κοινότητα της Ποταμιάς.

Δε διέφυγε της προσοχής των αποίκων η κινητήρια  δύναμη του σχηματιζόμενου ρυακιού από την αναβλύζουσα πηγή της Άνω Ποταμιάς και έτσι φτιάχτηκαν οι δεκατέσσερις νερόμυλοι για την άλεση των σιτηρών των κατοίκων. Στην Επάνω Ποταμιά είναι επισκέψιμος ένας από αυτός.

Το χωριό έφτασε σε μεγάλη ακμή όταν η Νάξος κατελήφθη από τους ενετικής καταγωγής επιδρομείς Φράγκους, οι οποίοι υπό την προστασία των Δουκών της Νάξου κατέλαβαν όλη την κοιλάδα της Ποταμιάς μοιράζοντάς την όπως αυτοί ήθελαν και κάνοντας δούλους τους τους Ποταμίτες. Κτίστηκαν τότε οι οκτώ επιβλητικοί πύργοι τους: Μασσένα, Ντέλα Ρόκκα, Κόκκου, Μπάγερη, Μαλατέστα, Αφεντικών, Μουσού Μαρή, Αμμοδάρας.

Ο σημερινός επισκέπτης μπορεί να περιπλανηθεί στα πέτρινα φυσικά περιπατητικά μονοπάτια, να επισκεφτεί το Απάνω Κάστρο και την Κόρη της Ποταμιάς (άγαλμα γυναίκας). Δεν πρέπει να παραλείψει να επισκεφτεί το μαρμάρινο «βρυσάκι του Φαρακσού», για το οποίο οι θρύλοι αναφέρουν ότι οι Φράγκοι οικοδεσπότες διαμόρφωσαν την πρωτόγονη όψη του για να κάθονται οι αρχόντισσές τους στα γύρω κανάλια και να συζητούν τους ρομαντικούς έρωτές τους με τους φιλήδονους άρχοντες. Ακόμα, στα νοτιοδυτικά της Κάτω Ποταμιάς θα συναντήσει κανείς το κτήμα Άγιος Μάμας και τη βυζαντινή εκκλησία του ένατου αιώνα, την Παναγιά, καθώς και 34 άλλες παλαιές εκκλησίες και εξωκλήσια που είναι διασκορπισμένα και στους τέσσερις συνοικισμούς. Τέλος, κάθε επισκέπτης που θα βρεθεί στο γραφικό αυτό χωριό μπορεί να γευτεί τους πιο νόστιμους σπιτικούς μεζέδες στα παραδοσιακά μαγαζιά του, καθώς επίσης και τη φιλοξενία, την καλοσύνη και την ευγένεια των ανθρώπων της Ποταμιάς.

Κυριακή Ναυπλιώτη

   
   


Εγγραφείτε στα newsletters!

O Καιρός τώρα: